Tien jaar geleden was private credit in Europa nog een relatief onbekende hoek van de financiële markten. Vandaag financiert het honderden miljarden euro’s aan bedrijfsleningen, groeit de interesse van particuliere beleggers en kijken toezichthouders tegelijk steeds aandachtiger mee. Volgens Damien Guichard, Chief Investment Officer European Private Credit bij Allianz Global Investors, is die ontwikkeling geen tijdelijke trend, maar een fundamentele verschuiving in de manier waarop Europese bedrijven zich financieren. In een gesprek schetst Guichard hoe hij naar die evolutie kijkt en welke uitdagingen de markt de komende jaren te wachten staan.
De bankencrisis van 2008 veranderde alles
Volgens Guichard ligt de oorsprong van de snelle groei van private credit bij de financiële crisis van 2008-2009. Die maakte pijnlijk duidelijk hoe afhankelijk de Europese economie was van banken.‘Toen het banksysteem vastliep, stopte plots bijna iedereen met kredietverlening. Voor grote bedrijven was dat nog enigszins op te vangen via de kapitaalmarkten, maar voor middelgrote ondernemingen werd dit echt problematisch.’Reguleringen maakten banken voorzichtiger, terwijl ondernemingen nood bleven hebben aan financiering. Private kredietverstrekkers en private debt-fondsen konden die leemte invullen.
Volgens Guichard heeft de markt sindsdien haar nut bewezen, vooral tijdens periodes van stress. Hij verwijst expliciet naar 2022, toen Europa tegelijk geconfronteerd werd met een oorlog, een energiecrisis, inflatie en terughoudende banken. ‘Veel klassieke financieringskanalen sloten toen gedeeltelijk hun deuren, maar bedrijven vonden nog altijd oplossingen via private debt. Dat heeft de stabiliserende rol van de sector bevestigd.’
Europese bedrijven zoeken flexibiliteit
De kern van private debt ligt volgens Guichard in maatwerk. In tegenstelling tot publieke obligatiemarkten, waar beleggers bestaande emissies kopen, werken private kredietverstrekkers rechtstreeks samen met ondernemingen. ‘Je gaat naar bedrijven toe, bespreekt hun financieringsbehoeften en structureert vervolgens een oplossing op maat. Dat maakt private debt fundamenteel anders dan publieke kredietmarkten.”
Die aanpak spreekt vooral middelgrote ondernemingen, onder meer familiebedrijven of bedrijven die in handen zijn van private equityfondsen, aan. Vaak zijn het bedrijven met minder dan 500 miljoen euro omzet. Veel van hen zijn te klein om rechtstreeks toegang te krijgen tot obligatiemarkten, maar hebben tegelijk financieringsnoden die banken niet altijd meer volledig willen dragen. Volgens Guichard groeit private debt daardoor stilaan uit tot een volwaardig alternatief naast klassieke bankleningen. ‘Steeds meer ondernemingen ontdekken dat private debt hen flexibiliteit geeft. Vaak gaat het om financieringen zonder jaarlijkse aflossingen, met kredietverstrekkers die pragmatischer kunnen omgaan met moeilijke situaties.’
Van institutionele niche naar retailproduct
Waar private credit jarenlang vrijwel uitsluitend was voorbehouden aan institutionele beleggers zoals pensioenfondsen, verzekeraars en grote vermogensbeheerders, ziet Guichard vandaag een verschuiving richting particuliere investeerders. De activaklasse heeft de voorbije tien jaar een reputatie opgebouwd als bron van relatief stabiele rendementen. ‘Dat maakt het een aantrekkelijke activaklasse voor retailbeleggers, die op zoek zijn naar inkomsten en diversificatie.’
Maar die democratisering brengt ook nieuwe risico’s en aandachtspunten met zich mee. Vooral in de VS kwamen sommige zogenaamde evergreen-fondsen onder druk te staan. In tegenstelling tot traditionele private debt-fondsen, die een vaste looptijd hebben en waarin beleggers doorgaans voor meerdere jaren vastzitten, laten evergreen-structuren beleggers toe om op regelmatige tijdstippen in en uit te stappen.
‘Dat maakt het product toegankelijker voor particuliere beleggers, maar creëert tegelijk een spanningsveld. De onderliggende leningen zijn immers niet dagelijks verhandelbaar. Wanneer veel beleggers tegelijk hun geld terugvragen, kan een fonds die activa niet zomaar verkopen. In dergelijke situaties kunnen beheerders gebruikmaken van zogenaamde gating-mechanismen. Daarbij worden uitstappen tijdelijk beperkt of gespreid in de tijd, zodat het fonds niet gedwongen wordt activa tegen ongunstige voorwaarden te verkopen. Vooral in de VS zorgde dat het voorbije jaar voor heel wat discussie toen verschillende fondsen dergelijke maatregelen moesten toepassen’, legt de CIO uitgebreid uit.
Waarderingen liggen onder vergrootglas
Maar volgens Guichard wordt dat debat soms verkeerd gevoerd. ‘Dat soort liquiditeitsbeperkingen hoort eigenlijk bij het product. Private debt is geen volledig liquide belegging. Het probleem is niet dat gating bestaat, maar wel of beleggers echt begrijpen waarin ze investeren en de communicatie gepast was.’ Hij verwacht dat de sector de komende jaren sterk zal inzetten op educatie van particuliere beleggers. ‘Je moet private debt bekijken als een onderdeel van een gediversifieerde portefeuille, niet als een spaarrekening waar je morgen al je geld kunt terughalen.’
Volgens Guichard ligt de grootste uitdaging voor de sector echter niet bij gating of liquiditeit, maar bij waarderingen. ‘Een van de grote vragen vandaag is of sommige fondsen hun activa wel voldoende realistisch waarderen. Omdat private debt-instrumenten niet dagelijks verhandeld worden zoals beursgenoteerde obligaties, is waardering minder transparant,’ licht hij verder toe. In de VS moesten sommige fondsen volgens hem recent forse correcties doorvoeren nadat eerdere waarderingen te optimistisch bleken. ‘Dat is volgens mij een echte discussie voor de sector. De vraag is of de gerapporteerde waarde effectief overeenkomt met de economische realiteit.’ Hij verwacht dat regulatoren in Europa en de VS daar de komende jaren steeds scherper op zullen toezien, zeker nu steeds meer particuliere beleggers erin beleggen.
Hogere rente verandert het speelveld
Tegelijk wil de CIO er de aandacht op vestigen dat de forse rentestijging van de voorbije jaren de dynamiek binnen private debt aanzienlijk heeft veranderd. Enerzijds profiteren veel private debt-fondsen van het feit dat leningen vaak tegen een variabele rente worden verstrekt. Wanneer de beleidsrente stijgt, nemen ook de inkomsten voor investeerders toe. ‘Dat maakt private debt interessant in een omgeving van oplopende inflatie en stijgende rente. Veel strategieën bieden een natuurlijke bescherming omdat de coupon mee stijgt.’ Die eigenschap onderscheidt private debt van veel traditionele obligaties, waarvan de coupons vastliggen en die daardoor gevoeliger zijn voor rentebewegingen. Voor investeerders die op zoek zijn naar inkomen, heeft de activaklasse daardoor de voorbije jaren aan aantrekkelijkheid gewonnen.
Tegelijk heeft de hogere rente ook een keerzijde, onderstreept hij. ‘De financieringskosten voor bedrijven zijn fors opgelopen, waardoor de druk op ondernemingen toeneemt. De default rates stijgen vandaag dan ook, de zwakke economische groei doet er bovendien geen goed aan.’ Wat hem daarbij opvalt, is dat de aandelen- en obligatiemarkten die risico’s voorlopig relatief gemakkelijk lijken te verteren. Ondanks de economische onzekerheid blijven kredietspreads en aandelenmarkten veerkrachtig, wat volgens hem vragen oproept over de huidige risico-inschatting van beleggers.
Voor private debt-investeerders betekent dat volgens Guichard dat discipline belangrijker wordt. In een markt waar concurrentie groot blijft en kapitaal overvloedig aanwezig is, wordt het steeds belangrijker om selectief te zijn en voldoende vergoed te worden voor de risico’s die worden genomen. ‘Net daarom verwacht ik dat de focus de komende jaren meer zal verschuiven naar kredietkwaliteit, structuren en downside-bescherming dan naar pure volumegroei.’
Private debt wordt mainstream
Volgens Guichard staat private credit in Europa nog maar aan het begin van een bredere evolutie. ‘Twee jaar geleden kende bijna niemand private debt. Vandaag begint het onderwerp zelfs buiten de financiële wereld door te dringen.’ Hij verwacht dat de sector de komende jaren verder zal professionaliseren, met meer regulering, meer differentiatie tussen sterke en zwakke spelers en een bredere adoptie door zowel beleggers als ondernemingen.
Daarnaast denkt hij dat private debt geleidelijk een meer mainstream plaats zal krijgen binnen vermogensbeheer. Institutionele beleggers gebruiken de activaklasse vandaag al langer als bron van rendement en diversificatie, maar ook wealth managers en particuliere beleggers, zoals eerder aangegeven, tonen steeds meer interesse. Tegelijk benadrukt hij dat de sector realistisch moet blijven over de kenmerken van het product. Transparantie, correcte waarderingen en een goed begrip van liquiditeitsrisico’s zullen volgens hem essentieel zijn om het vertrouwen van beleggers te behouden. ‘De markt wordt volwassen. Dat betekent niet dat er geen risico’s zijn, maar wel dat private debt stilaan een structureel onderdeel wordt van het Europese financiële systeem,’ besluit hij.
3 observaties van Damien Guichard over private credit
- Private debt heeft zich bewezen als alternatieve financieringsbron sinds 2008.
- Retailbeleggers moeten liquiditeitsrisico beter begrijpen.
- Publieke markten lijken vandaag optimistischer dan de economische realiteit rechtvaardigt.
AI investeringscyclus blijft markt dragen, maar concentratierisico neemt toe