Er zullen winnaars en verliezers zijn in de race om de gigantische investeringen in AI rendabel te maken.
Het thema kunstmatige intelligentie was de afgelopen vijf jaar alomtegenwoordig. „Ik merk soms een zekere vermoeidheid rond dit onderwerp, wat echt jammer is, want het is een gebied dat nog steeds even interessant en fascinerend is.” Michael Heldmann (CIO Equity), die al dertig jaar bijdraagt aan de ontwikkeling van AI op academisch niveau en bij Allianz Global Investors met verschillende benaderingen heeft geëxperimenteerd, is van mening dat de vooruitgang op het gebied van AI en de toekomstige kansen „ronduit buitengewoon” zijn.
Toepassingen
Vanuit financieel oogpunt is hij van mening dat het thema AI nog niet in een speculatieve zeepbel is beland en dat het ontwikkelingspotentieel nog steeds aanzienlijk is. Lange tijd lag de aandacht vooral op de ontwikkeling van de infrastructuur (datacenters), grote taalmodellen (LLM, afkorting van Large Language Model), algoritmen, enzovoort. “Tegenwoordig gaat de aandacht steeds meer uit naar applicaties, naar de manier waarop dit hulpmiddel zal worden ingezet om de productiviteit te verbeteren en concrete problemen op te lossen.”
Michael Heldmann benadrukt dat investeringen in AI momenteel neerkomen op die oude discussie die telkens weer de kop opsteekt wanneer een technologische omwenteling de gevestigde orde op losse schroeven zet. „Hun impact op korte termijn wordt vaak overschat, wat kan leiden tot periodes waarin de waarderingen te hoog worden ingeschat.” Op langere termijn worden de maatschappelijke veranderingen echter doorgaans onderschat. “En dat is min of meer de situatie waarin we ons momenteel bevinden.”
Beperkte capaciteit
„We zien een sterke toename van taken waarbij AI zich kan meten met mensen, of het nu gaat om het nauwkeurig beantwoorden van wetenschappelijke vragen of om taken op het gebied van softwareontwikkeling.” “En er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat deze ontwikkeling zal afnemen.” Als hij de huidige situatie vergelijkt met de zeepbellen uit het verleden, is hij van mening dat er veel verschillen zijn. “Het belangrijkste verschil is dat we nog steeds een reële beperking van de capaciteit constateren, terwijl de vraag naar GPU’s onverminderd groot blijft.”
„In vergelijking met vorig jaar zijn we echter wel een stuk dichter bij een speculatieve zeepbel gekomen. Het grootste vraagteken betreft de moeilijkheid om een scenario uit te werken dat, wanneer alle investeringen bij elkaar worden opgeteld, een aantrekkelijk rendement op de investering voor de hele sector garandeert. “Uiteindelijk zullen er dus winnaars en verliezers zijn”, meent Michael Heldmann. Hoewel er in een beleggingsportefeuille altijd ruimte moet worden gemaakt voor het thema AI, moet dit op een slimme manier gebeuren door verder te kijken dan de Amerikaanse markt, met name naar Azië.
Europa
Michael Heldmann kan overigens alleen maar vaststellen dat Europa over het algemeen achterblijft bij de twee andere grote economische blokken, een verschijnsel dat hij als „verontrustend“ bestempelt. Hoewel de Verenigde Staten de huidige markt onbetwistbaar domineren, wint Azië in bepaalde sectoren terrein, en „bevindt Europa zich in het midden en speelt het geen grote rol bij de ontwikkeling van infrastructuur en LLM’s”.
Deze zwakte zou de voordelen die Europa op bepaalde gebieden geniet, in gevaar kunnen brengen. “De nauwe band met de technologie maakt vaak het verschil bij de invoering van nieuwe technologieën.” “Ik denk dat het de taak is van de Europese beleidsmakers om te voorkomen dat er een te grote kloof ontstaat, want het zal erg moeilijk zijn om die binnen een paar jaar weer te dichten.” Hij kan met name alleen maar vaststellen dat de toegang tot durfkapitaal in Europa nog steeds een groot probleem is. “Gigantische beursintroducties, zoals we die in de Verenigde Staten zien, zijn in Europa onmogelijk.”
Vermogensbeheer
In vergelijking met zijn beginjaren in het fondsbeheer constateert Michael Heldmann dat de werkwijze sterk is veranderd, waarbij interne processen steeds meer steunen op data-analyse en het gebruik van LLM’s. Deze aanpak heeft geleid tot de ontwikkeling van het systematische assortiment Best Styles bij Allianz Global Investors. “Sinds 2008 zijn we begonnen met het integreren van AI in het beheer van deze producten, en we zijn van plan om deze tools in de toekomst op ons hele platform in te zetten.”
Op het gebied van duurzaamheid geeft Michael Heldmann aan dat hij „aanzienlijke“ inspanningen heeft geleverd om ESG-kwesties binnen bedrijven te onderzoeken met behulp van LLM’s, om zo veranderingen in hun duurzaamheidspraktijken sneller te kunnen opsporen. “Het monitoren en opsporen van risico’s is een zeer interessant toepassingsgebied voor AI, vooral wanneer we geen uitgesproken mening hebben over een specifieke situatie.”
Productiviteit
Door AI ondersteunde processen zijn in wezen gebaseerd op een grootschalige analyse van statistische trends. “De financiële markten zijn echter geen klassieke en eenvoudige systemen. “Ze hebben dagelijks te maken met zeer complexe verschijnselen die gelijktijdig plaatsvinden”, stelt Michael Heldmann vast. “Menselijk ingrijpen blijft dus onontbeerlijk, want je kunt bij het beleggen niet uitsluitend op statistische instrumenten vertrouwen.”
De integratie van AI-gestuurde processen zal een grote invloed hebben op de productiviteit van vermogensbeheerders. Hij is echter van mening dat deze aanpak geen negatieve gevolgen zal hebben voor de werkgelegenheid. „We moeten in gedachten houden dat actief beheer een sector blijft waarin de concurrentie zeer hevig is. Uit gesprekken met onze collega’s en de consultants blijkt dat het grootste deel van de gerealiseerde besparingen weer in het bedrijf zal worden geïnvesteerd. “Het gaat er dus om dezelfde middelen in te zetten, maar dan op een andere manier.”
