Wanneer je wilt beleggen door een index te volgen, kun je kiezen voor een indexfonds of voor een ETF (Exchange Traded Fund, ook wel tracker genoemd). Beide volgen dezelfde beleggingsfilosofie: ze proberen de prestaties van een beurs- of obligatie-index zo nauwkeurig mogelijk te repliceren.
Een indexfonds (ook wel mutual fund genoemd) volgt een index zonder daarvan af te wijken. Een indexfonds dat bijvoorbeeld de MSCI World volgt, koopt alle aandelen die deel uitmaken van deze index, in dezelfde verhouding als waarin ze in de index vertegenwoordigd zijn. Wanneer aandelen uit de referentie-index verdwijnen, verkoopt het fonds deze ook.
ETF’s (trackers) werken volgens exact hetzelfde principe. Het belangrijkste verschil tussen een indexfonds en een ETF is dat een ETF beursgenoteerd is.
Kopen en verkopen
Doordat een ETF op de beurs noteert, kan hij op elk moment tijdens de beursuren worden gekocht of verkocht tegen de actuele marktprijs. Beleggers kunnen bovendien limietorders plaatsen, zowel bij aankoop als verkoop.
Hoewel ETF’s op elk moment van de dag verhandeld kunnen worden, bestaat er doorgaans een verschil van ongeveer 0,10% tussen de koop- en verkoopprijs (de zogenaamde bid-ask spread). Daarnaast moet de belegger in België beurstaks (TOB) betalen. Deze TOB varieert tussen 0,12% en 1,32%, afhankelijk van het type ETF en het land waar het fonds geregistreerd is.
Bij een klassiek indexfonds is beursverhandeling niet mogelijk. Deze fondsen kunnen slechts eenmaal per dag worden gekocht of verkocht via een financiële tussenpersoon, tegen hun netto-inventariswaarde (NIW). Deze waarde wordt elke werkdag na het sluiten van de markten berekend door de fondsbeheerder op basis van de marktwaarde van de onderliggende activa.
Voor- en nadelen
Naast het verschil in verhandelbaarheid zijn er ook verschillen op het vlak van kosten en belastingen.
Beide fondstypes hebben hun eigen voor- en nadelen:
Indexfondsen
Voordelen
- Geen transactiekosten of makelaarskosten.
- Geen beurstaks (TOB).
- Geen bid-ask spread.
- Financieel vaak iets voordeliger voor langetermijnbeleggers.
Nadelen
- Iets hogere beheerskosten dan ETF’s (hoewel nog steeds veel lager dan bij actief beheerde fondsen).
- Aankoop en verkoop slechts één keer per dag mogelijk.
- Geen mogelijkheid om limietorders te plaatsen.
- Niet altijd beschikbaar bij alle banken of online brokers.
ETF’s
Voordelen
- Doorlopend verhandelbaar tijdens beursuren.
- Mogelijkheid om limietorders te gebruiken.
- Vaak lagere beheerskosten.
- Breed beschikbaar via vrijwel alle brokers.
Nadelen
- Onderhevig aan beurstaks (TOB).
- Transactiekosten kunnen van toepassing zijn.
- Er is een bid-ask spread bij aankoop en verkoop.
Conclusie
Vanuit puur financieel oogpunt kunnen indexfondsen aantrekkelijk zijn dankzij het ontbreken van beurstaksen, transactiekosten en spreads. In de praktijk zijn ETF’s echter vaak populairder omdat ze eenvoudiger toegankelijk zijn en op elk moment kunnen worden verhandeld. De beste keuze hangt af van je beleggingsstrategie, het beschikbare aanbod bij je bank of broker en de mate waarin flexibiliteit voor jou belangrijk is.
