Pierre Pincemaille, Algemeen Secretaris van Gestion DNCA Investments
Het conflict in het Midden-Oosten heeft onverwacht een bijkomend slachtoffer geëist: goud. Terwijl grote geopolitieke gebeurtenissen in het verleden de koers van het gele metaal stelselmatig ondersteunden, als gevolg van toenemende onzekerheid en risicoafkeer, daalde de koers in maart met 12%, de slechtste maandprestatie sinds 2008. De commentatoren hebben de beroemde liquiditeitsvoorwaarden veelvuldig aangehaald om deze correctie te rechtvaardigen (afwikkeling van winstposities, vermenigvuldiging van margin calls …). Maar hoe zit het met de fundamenten die de dieperliggende bepalende factoren zijn van de waarde van het edelmetaal?
Hoewel de Straat van Hormuz de afgelopen weken de krantenkoppen haalde, ten koste van het traject van de staatsschulden, is het tweede onderwerp een van de belangrijkste factoren geweest achter de stijging van de goudprijs sinds de grote financiële crisis van 2008, en volgens het laatste rapport van het IMF lijkt die trend niet te keren. In haar recente publicatie trekt de internationale instelling immers aan de alarmbel over de verslechterende overheidsfinanciën in de Verenigde Staten, maar ook in China en Europa. Haar directeur voor begrotingszaken waarschuwt dat als er geen corrigerende maatregelen worden genomen, de wereldwijde overheidsschuld in 2029 zal oplopen tot 100% van het bbp (tegen 94% in 2025), het niveau dat werd bereikt bij het einde van de Tweede Wereldoorlog! Op die manier wordt het imago van overheidsobligaties als risicovrij actief nog verder uitgehold.
Naast dit krachtige maar diffuus fenomeen hebben de centrale banken de herwaardering van deze activaklasse sinds de bevriezing van de dollartegoeden van de Russische centrale bank in 2020 versneld. Als gevolg van deze gebeurtenis zijn de monetaire instellingen van de zogenaamde opkomende landen gestart met aankoopprogramma’s om hun reserves te diversifiëren, terwijl het aandeel goud veel lager blijft dan dat van de ontwikkelde landen*. Maar het recente gedrag van de Centrale Bank van Turkije heeft dit paradigma in twijfel getrokken.
Deze heeft een deel van haar voorraad (52 van de in totaal 820 ton) gemobiliseerd om haar nationale munt in maart te beschermen tegen buitensporige volatiliteit, wat aanleiding gaf tot vrees voor een soortgelijk gedrag bij de monetaire instellingen van de Golfstaten. Maar de specifieke kenmerken van het Turkse monetaire systeem laten geen directe parallel toe: het gewicht van goud in de reserves van de centrale banken van de Golfstaten ligt ver onder de 60% van Turkije (tussen de 4% en 30%) en de munten van deze landen zijn aan de dollar gekoppeld, wat eerder een potentiële mobilisatie van schatkistpapier impliceert. Ten slotte introduceerde de lokale Turkse toezichthouder op de banken in 2011 een specifiek mechanisme** op grond waarvan een deel van het goud dat in voorraad is bij de centrale bank eigendom is van de commerciële banken die het goud gebruiken om hun liquiditeiten te beheren.
China daarentegen, dat in 2025 met Polen en Kazachstan een van de belangrijkste institutionele kopers was, heeft dit jaar zijn koers niet gewijzigd: de centrale bank heeft in maart ongeveer 5 ton goud gekocht (of 160 000 ounce). Afgezien van deze opportunistische beweging wezen de analisten van de bank UBS er bij hun terugkeer van een reis naar het Middenrijk op dat slechts de helft van de verzekeringsmaatschappijen die deelnamen aan het nationale proefproject*** daadwerkelijk actief is in deze activaklasse, wat een aanzienlijk aankooppotentieel suggereert.
Blijft nog de vraag over de uitvoering van het Amerikaanse monetaire beleid vanwege de historische correlatie tussen de reële rentevoeten en de goudprijs. Naast de moeilijkheid om een door het conflict in het Midden-Oosten vertroebelde economische situatie te begrijpen, komt daar nog de wissel aan het hoofd van de centrale bank bij: Kevin Warsh moet normaal gesproken op 15 mei aantreden, na het senaatsverhoor op 21 april. De toekomstige voorzitter van de Fed maakte er geen geheim van dat hij een ‘regimeverandering’ wil doorvoeren binnen de centrale bank, waarbij hij beurtelings kritiek leverde op de methoden voor cyclusanalyse, economische prognoses en communicatie van het monetair beleid. In afwachting van meer duidelijkheid over de toekomstige veranderingen lijkt de status quo het meest waarschijnlijke scenario. Beleggers geven momenteel de voorkeur aan dit scenario voor het hele jaar.
Zoals vaak na dit soort correcties, is goud geen door consensus gedragen lange positie meer, die wordt overklast door halfgeleiders en olie, als we de laatste peiling van Bank of America mogen geloven. Tel daar nog de ongerustheid over de combinatie groei-inflatie bij, naast de versnelling van de geopolitieke versnippering onder het presidentschap van Donald Trump, dan zou het huidige klimaat beleggers moeten aansporen om de financiële kenmerken van goud als diversificatie-actief in hun allocaties te herbekijken, terwijl er heel wat gebeurtenissen in het verschiet liggen: de ontmoeting tussen Donald Trump en Xi Jinping in Beijing (14 mei), de vergadering van de Fed (17 juni) en de top van de NAVO (7 juli)…
*11% van de reserves t.o.v. 33% voor die van de ontwikkelde landen;
**Reserve Option Mechanism;
***Belegging van 1% van hun activa onder beheer in goud.
AI op krediet