Commentaar van Ilya Vercammen, Chief Strategist bij Puilaetco
Sinds zijn aantreden als voorzitter van de Amerikaanse Federal Reserve heeft Kevin Warsh een opmerkelijke koerswijziging ingezet. Waar centrale banken de afgelopen vijftien jaar steeds transparanter werden over hun beleidsintenties, lijkt Warsh precies de omgekeerde richting uit te gaan. Zijn communicatiestijl doet sterk denken aan die van voormalig Fed-voorzitter Alan Greenspan, die erom bekend stond markten bewust in het ongewisse te laten over toekomstige renteplannen.
Onder Jerome Powell waren beleggers gewend geraakt aan uitgebreide persconferenties, economische prognoses en duidelijke signalen over het toekomstige rentepad. Warsh beschouwt die zogenaamde forward guidance echter als een beperking voor beleidsmakers. Volgens hem heeft de Fed zich de voorbije jaren te sterk vastgelegd op toekomstige beleidsintenties, waardoor markten soms meer aandacht besteedden aan de communicatie dan aan de economische realiteit zelf.
Een voorzichtiger en minder sturend beleid
Het gevolg is een Fed die vandaag bewust minder richting geeft.Warsh heeft zich terughoudend opgesteld over toekomstige rentebeslissingen, neemt afstand van gedetailleerde renteprognoses en laat veel meer ruimte voor interpretatie. Verschillende waarnemers spreken zelfs van een terugkeer naar de tijd van “Fedspeak”, waarin markten elk woord van de voorzitter moesten analyseren om te achterhalen wat de centrale bank werkelijk dacht.
Voor financiële markten is dat geen detail. De rente op lange termijn wordt immers niet alleen bepaald door de huidige beleidsrente, maar vooral door verwachtingen over toekomstige rentevoeten, inflatie en economische groei. Wanneer de centrale bank minder voorspelbaar wordt, stijgt de onzekerheid rond die verwachtingen. Beleggers eisen dan doorgaans een hogere vergoeding voor het risico dat zij nemen wanneer zij langlopende obligaties kopen.
Dat is een van de redenen waarom de Amerikaanse langetermijnrente de voorbije maanden onder opwaartse druk bleef staan. Beleggers moeten vandaag niet alleen rekening houden met hardnekkige inflatie en omvangrijke begrotingstekorten, maar ook met een Fed die minder bereid lijkt om haar kaarten op tafel te leggen.
Ironisch genoeg probeert Warsh hiermee net meer beleidsvrijheid te creëren. Door minder expliciet te zijn over toekomstige stappen, kan de Fed sneller reageren op nieuwe economische ontwikkelingen zonder het risico te lopen dat markten haar beschuldigen van een plotse koerswijziging. Het nadeel is dat financiële markten vaker verrast kunnen worden, wat kan leiden tot grotere schommelingen in zowel obligatie- als aandelenmarkten.
De vergelijking met Greenspan is daarom niet toevallig. In de jaren negentig stond Greenspan bekend om zijn strategische dubbelzinnigheid. Warsh lijkt ervan overtuigd dat dezelfde aanpak opnieuw relevant is in een wereld die geconfronteerd wordt met grote structurele veranderingen, waaronder artificiële intelligentie, geopolitieke verschuivingen en onzekerheid rond inflatie.
Welke risico’s brengt dit mee voor de economie?
De terugkeer naar een minder transparante communicatiestijl is niet zonder risico. Een centrale bank die minder richting geeft, creëert meer onzekerheid over het toekomstige rente pad. Dat kan ertoe leiden dat beleggers een hogere risicopremie eisen op langlopende obligaties, waardoor de rente structureel hoger blijft dan anders het geval zou zijn.
Voor de reële economie zijn hogere langetermijnrentes niet onschuldig. Ze verhogen de financieringskosten voor bedrijven, maken investeringsprojecten minder aantrekkelijk en kunnen de woningmarkt afremmen doordat hypothecaire kredieten duurder worden. Ook de overheid wordt geconfronteerd met hogere rentelasten wanneer bestaande schulden moeten worden geherfinancierd. In een omgeving waarin de Amerikaanse overheid al aanzienlijke begrotingstekorten financiert, kan dat een bijkomende uitdaging vormen.
Daarnaast bestaat het risico dat markten sterker reageren op economische cijfers dan voorheen. Wanneer beleggers minder houvast hebben aan expliciete richtlijnen van de Fed, krijgt elk inflatie- of arbeidsmarktcijfer een grotere impact op renteverwachtingen. Dat kan leiden tot meer volatiliteit op zowel obligatie- als aandelenmarkten.
Ten slotte schuilt er een geloofwaardigheidsrisico in deze aanpak. De communicatiestrategie van Greenspan werkte destijds omdat markten een groot vertrouwen hadden in zijn oordeel en ervaring. Warsh zal dat vertrouwen nog moeten opbouwen. Zolang beleggers niet volledig overtuigd zijn van het nieuwe beleidskader, kan de combinatie van beperkte communicatie en hardnekkige inflatie juist leiden tot hogere onzekerheid in plaats van meer beleidsflexibiliteit.
Belang niet te onderschatten
De nieuwe communicatiestijl van de Fed lijkt op het eerste gezicht slechts een verandering in toon, maar kan belangrijke gevolgen hebben voor financiële markten én de economie. Minder richting van de centrale bank betekent meer onzekerheid voor beleggers. En wanneer de onzekerheid stijgt, stijgt vaak ook de vergoeding die beleggers vragen om langlopende obligaties aan te houden.
De terugkeer van “Greenspan-achtige ambiguïteit” kan daardoor een van de factoren worden die de Amerikaanse langetermijnrente structureel hoger houdt, met gevolgen voor economische groei, investeringen en financieringskosten.
Onzekerheid neemt opnieuw toe